แบบประเมินความเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวาน โดยไม่ต้องเจาะเลือดตรวจ

0
209

โรคเบาหวานเป็นอาการที่ควบคุมได้ แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้จะทำให้เกิดอาการแทรกซ้อนของโรคเบาหวาน ด้วยชุดคำถามนี้ สามาถช่วยบอกได้ว่าคุณมีความเสี่ยงที่จะเป็นเบาหวานอย่างไรบ้าง ปัจจุบัน จำนวนผู้ที่เป็นเบาหวานมีแนวโน้มที่เพิ่มมากขึ้น และมีคนจำนวนมาก ที่ไม่รู้ตัวว่าเป็นเบาหวาน โดยที่จำนวนของผู้ที่เป็นเบาหวาน อาจพบได้มากถึง 1 ใน 16 คน ของผู้ที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป

แบบทดสอบตรวจเบาหวานนี้ทำไปเพื่ออะไร

การทำแบบทดสอบนี้จะช่วยบอกว่าคุณมีความเสี่ยงมากน้อยแค่ไหนที่จะมีภาวะก่อนเป็นโรคเบาหวาน (prediabetes) หรือ เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ซึ่งการรู้จักความเสี่ยงของคุณเองก็จะสามารถช่วยให้คุณตัดสินใจได้ว่าจะต้องทำอย่างไร เพื่อลดความเสี่ยงลง หรือป้องกันไม่ให้คุณเป็นโรคเบาหวานในอนาคต

แบบทดสอบตรวจเบาหวานนี้เหมาะกับใคร

ถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่อาจจะมีอาการของโรคเบาหวาน และเกิดความกังวล หรือ รู้ว่าตัวเองมีความเสี่ยง แบบทดสอบนี้จะช่วยให้คุณมีความเข้าใจเกี่ยวกับอาการของโรคเบาหวาน และประเมินความเสี่ยงในการเป็นโรคเบาหวานได้มากขึ้น

แบบทดสอบตรวจเบาหวานนี้มีอะไรบ้าง

แบบทดสอบนี้มี 6 คำถาม เพื่อช่วยดูแนมโน้มว่าคุณมีความเสี่ยงในการเป็นโรคเบาหวานในอนาคตอีก 12 ปีข้างหน้าหรึอเปล่า ด้วยข้อมูลนี้ คุณจะได้รับคำแนะนำ และรู้ว่าจะต้องทำอย่างไรเพื่อหาวิธีรักษาหรือป้องกันโรคเบาหวาน

แบบทดสอบตรวจเบาหวานนี้มีความแม่นยำ หรือ น่าเชื่อถือได้แค่ไหน

แบบทดสอบนี้ออกแบบโดยสมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย ซึ่งการตรวจสอบเบาหวานที่ดีที่สุดคือการตรวจระดับน้ำตาลในเลือด แต่อย่างไรก็ตามการทำแบบทดสอบเบื้องต้นนี้จะช่วยบอกว่าคุณจำเป็นที่จะต้องไปพบแพทย์อย่างเร่งด่วนเลยรึเปล่า หรือ อาจจะช่วยให้คุณเอาใจใส่และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อให้มีสุขภาพที่ดีขึ้นได้ การประเมินความเสี่ยงในการเป็นโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เป็นการป้องกันไม่ให้เกิดโรคเบาหวาน และยังช่วยให้พบผู้ที่เป็นเบาหวานโดยไม่มีอาการ ทำให้สามารถรับการรักษาแต่เนิ่นๆ

วิธีทำ ให้ตอบคำถามตามหัวข้อ โดยแต่ละคำตอบจะมีคะแนนที่แตกต่างกัน จากนั้นให้นำคะแนนทางขวามือมารวมกัน แล้วแปลผลต่อไป

ปัจจัยเสี่ยงคะแนนความเสี่ยง Diabetes risk score
อายุ

·        34 – 39 ปี

·        40 – 44 ปี

·        45 – 49 ปี

·        ตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป

 

0

0

1

2

เพศ

·        หญิง

·        ชาย

 

0

2

ดัชนีมวลกาย (ดูตาราง BMI)

·        ต่ำกว่า 23 กก./ตรม.

·        ตั้งแต่ 23 ขึ้นไปแต่ ต่ำกว่า 27.5 กก/ตรม.

·        ตั้งแต่ 27.5 กก./ตรม. ขึ้นไป

 

0

3

5

รอบเอว

·        ผู้ชายต่ำกว่า 90 ซม. ผู้หญิงต่ำกว่า 80 ซม.

·        ผู้ชายตั้งแต่ 90 ซม. ขึ้นไป, ผู้หญิงตั้งแต่ 80
ซม. ขึ้นไป

 

0

2

ความดันโลหิต

·        ไม่มี

·        มี

 

0

2

ประวัติโรคเบาหวานในญาติสายตรง (พ่อ แม่ พี่ หรือ น้อง)

·        ไม่มี

·        มี

 

0

4

 

การแปลผล

ผลรวมคะแนนความเสี่ยงในอนาคตอีก 12 ปีระดับความเสี่ยงคำแนะนำในการปฎิบัติ
น้อยกว่า หรือ เท่ากับ 2น้อยกว่า ร้อยละ 5น้อย– ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

– ควบคุมน้ำหนักตัว

– ตรวจความดันโลหิต

– ควรประเมินความเสี่ยงซ้ำทุก 3 ปี

 

ผลรวมคะแนนความเสี่ยงในอนาคตอีก 12 ปีระดับความเสี่ยงคำแนะนำในการปฎิบัติ
3 – 5ร้อยละ 5 – 10ปานกลาง– ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

– ควบคุมน้ำหนักตัว

– ตรวจความดันโลหิต

– ควรประเมินความเสี่ยงซ้ำทุก 1 – 3 ปี

 

ผลรวมคะแนนความเสี่ยงในอนาคตอีก 12 ปีระดับความเสี่ยงคำแนะนำในการปฎิบัติ
6 – 8ร้อยละ 11 – 20สูง– ควบคุมอาหารและออกกำลังกายสม่ำเสมอ

– ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม

– ตรวจความดันโลหิต

– ตรวจระดับน้ำตาลในเลือด

– ควรประเมินความเสี่ยงซ้ำทุก 1-3 ปี

 

ผลรวมคะแนนความเสี่ยงในอนาคตอีก 12 ปีระดับความเสี่ยงคำแนะนำในการปฎิบัติ
มากกว่า 8มากกว่าร้อยละ 20สูงมาก– ควบคุมอาหารและออกกำลังกายสม่ำเสมอ

– ควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม

– ตรวจความดันโลหิต

– ตรวจระดับน้ำตาลในเลือด

– ควรประเมินความเสี่ยงซ้ำทุก 1 ปี

 

แต่ถ้าอยากรู้แน่ชัดว่าขณะนี้เป็นเบาหวานหรือไม่ สามารถวินิจฉัยโรคเบาหวาน ได้โดยวิธีใดวิธีหนึ่งใน 4 วิธี ดังต่อไปนี้

  1. ผู้ที่มีอาการของโรคเบาหวานชัดเจนคือ หิวน้ำมาก ปัสสาวะบ่อยและมาก น้ำหนักตัวลดลง โดยที่ไม่มีสาเหตุ สามารถตรวจระดับพลาสมากลูโคสเวลาใดก็ได้ ไม่จำเป็นต้องอดอาหาร และถ้าผลที่ได้มีค่ามากกว่าหรือเท่ากับ 200 มก./ดล. จะให้การวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวาน
  2. การตรวจระดับพลาสมากลูโคสตอนเช้าหลังอดอาหารข้ามคืนมากกว่า 8 ชั่วโมง (FPG) มีค่ามากกว่า 126 มก./ดล.
  3. การตรวจความทนต่อกลูโคส (75 g Oral Glucose Tolerance Test, OGTT) ถ้าระดับพลาสมากลูโคส 2 ชั่วโมงหลังดื่มน้ำตาลมีค่ามากกว่า 200 มก./ดล. ให้การวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวาน
  4. การตรวจวัดระดับ hemoglobin A1c (HbA1c) ถ้าค่าเท่ากับหรือมากกว่า 6.5% ให้การวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวาน

คำถามเกี่ยวกับโรคเบาหวานที่พบบ่อย